زور اعتبار به صف وام نمی‌رسد!

 در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی، تورم فزاینده و دشواری تأمین حداقل‌های معیشتی، ازدواج را برای بسیاری از جوانان به تصمیمی دشوار تبدیل کرده است، تسهیلات ازدواج همچنان یکی از مهم‌ترین مشوق‌های حمایتی برای تشکیل خانواده به شمار می‌رود؛ مشوقی که اگرچه باهدف تسهیل ازدواج و کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی زوج‌های جوان درنظر گرفته شده، اما طولانی شدن صف دریافت آن می‌تواند اثرگذاری این سیاست حمایتی را تحت تأثیر قرار دهد. در خراسان رضوی نیز حجم بالای تقاضا برای دریافت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، در کنار محدودیت منابع و ظرفیت پرداخت شبکه بانکی، موجب شده است شمار متقاضیان درانتظار همچنان قابل توجه باشد؛ به‌گونه‌ای که بر اساس اعلام دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های استان، حدود ۶۰هزار نفر در صف دریافت وام ازدواج و ۵۰ هزار نفر نیز در انتظار تسهیلات فرزندآوری قرار دارند.​​​​​​

معادل کل سال گذشته وام پرداخت شد
دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های خراسان رضوی در گفت‌وگو با خراسان، با اشاره به عملکرد شبکه بانکی استان در پرداخت تسهیلات حمایتی اظهار کرد: در هفت‌ماه نخست امسال، ۴۸هزار و ۹۵۲ فقره تسهیلات ازدواج پرداخت شده است. همچنین در بخش تسهیلات فرزندآوری نیز آمار پرداخت‌ها قابل توجه بوده و مبلغ پرداختی این بخش در سال جاری به حدود ۳.۷ همت رسیده است. میزان پرداخت تسهیلات ازدواج نیز حدود ۱۶.۷ همت گزارش شده است.
نظری با اشاره به آمار سال گذشته افزود: در سال گذشته ۴۸هزار و ۶۱۸ فقره تسهیلات ازدواج پرداخت شد و مجموع پرداختی تسهیلات فرزندآوری نیز در کل سال به حدود ۵۵ هزار فقره رسید. با این حال، مقایسه دقیق مبالغ پرداختی دو سال نیازمند دسترسی به آمار کامل اعتبارات و عملکرد نهایی شبکه بانکی است.
صف 110 هزار نفری وام ازدواج و فرزندآوری
دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های استان درباره تعداد متقاضیان در انتظار دریافت تسهیلات گفت: هم‎اکنون حدود ۶۰هزار نفر برای دریافت وام ازدواج و حدود ۵۰هزار نفر برای دریافت تسهیلات فرزندآوری در صف قرار دارند. این افراد هنوز به شعب بانک‌ها معرفی نشده‌اند و در مرحله انتظار برای دریافت سهمیه و معرفی به شبکه بانکی هستند.
نیاز 20 همتی برای صفر شدن  صف وام ازدواج
نظری در پاسخ به این سؤال که برای تعیین تکلیف صف ۶۰هزار نفری ازدواج به چه میزان اعتبار نیاز است، توضیح داد: برآورد اولیه نشان می‌دهد برای پوشش این تعداد متقاضی، به اعتباری در حدود ۲۰ همت نیاز است. البته باید توجه کرد که مسئله صرفاً به میزان اعتبار تخصیص‌یافته محدود نمی‌شود؛ چراکه حجم ورودی متقاضیان در استان بالاست و تقاضای جدید نیز به‌طور مستمر به صف موجود اضافه می‌شود. به همین دلیل، حتی با افزایش اعتبارات و پرداخت تسهیلات، امکان حذف سریع صف وجود ندارد.
3 بانک بزرگ، 3ماه پرداخت نداشتند
وی یکی از عوامل تأثیرگذار در طولانی شدن صف تسهیلات ازدواج را مشکلات پرداخت در برخی بانک‌های بزرگ بیان کرد و گفت: در مقطعی، سه بانک بزرگ ملی، صادرات و تجارت به مدت حدود سه ماه عملاً پرداختی در این بخش نداشتند. همین مسئله در روند پرداخت‌ها تأثیر گذاشت و موجب عقب‌ماندگی در تعیین تکلیف متقاضیان شد. البته این مشکل برطرف شده و روند پرداخت‌ها دوباره سرعت گرفته است.
به گفته وی، برای نمونه، تا پایان شهریور تعداد پرداخت‌های وام ازدواج حدود ۴۰هزار فقره بود، اما در ادامه و طی یک ماه، شبکه بانکی استان حدود ۸هزار فقره تسهیلات دیگر پرداخت کرد و مجموع پرداخت‌ها به حدود ۴۸ هزار فقره رسید. این موضوع نشان می‌دهد با رفع موانع و افزایش همکاری بانک‌ها، امکان تسریع در پرداخت‌ها وجود دارد.
خراسان رضوی در صدر استان‌ها 
از نظر حجم تقاضا
دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های استان در پاسخ به این سؤال که وضعیت خراسان رضوی در مقایسه با سایر استان‌های کشور چگونه است، اظهار کرد: در برخی استان‌ها حجم صف متقاضیان به مراتب کمتر از خراسان رضوی است و متناسب با میزان تقاضا، اعتبارات تخصیص‌یافته نیز پاسخ‌گوی بخش بیشتری از نیازها بوده است. خراسان رضوی با توجه به حجم بالای تقاضا، جزو استان‌های دارای بیشترین صف انتظار در کشور قرار دارد.
نظری برای تشریح این وضعیت به مقایسه جمعیتی استان‌ها اشاره کرد و گفت: تهران با جمعیتی حدود ۱۴میلیون نفر، حدود ۷۴ تا ۷۵هزار نفر متقاضی در صف دارد؛ در حالی که خراسان رضوی با جمعیتی حدود ۶ میلیون نفر، نزدیک به ۶۰ تا ۶۲هزار نفر در صف تسهیلات ازدواج دارد. این مقایسه نشان می‌دهد حجم تقاضا در خراسان رضوی نسبت به جمعیت استان بسیار بالاست.
وی همچنین با اشاره به وضعیت اصفهان بیان کرد: این استان با جمعیتی تقریباً مشابه خراسان رضوی، حدود ۲۸هزار نفر در صف دریافت وام ازدواج دارد؛ در حالی که میزان پرداخت تسهیلات ازدواج در خراسان رضوی حتی از اصفهان بیشتر بوده است. 
بنابراین پایین‌تر بودن صف اصفهان صرفاً ناشی از پرداخت بیشتر تسهیلات نیست، بلکه حجم تقاضا و تعداد متقاضیان این استان نیز کمتر است.
ضرورت تناسب اعتبار با حجم تقاضا
آنچه از آمارهای ارائه‌شده برمی‌آید، این است که خراسان رضوی با وجود عملکرد قابل توجه شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات ازدواج، همچنان با صفی سنگین مواجه است.
 پرداخت حدود ۴۹هزار فقره تسهیلات در هفت‌ماه نخست سال، اگرچه نشان‌دهنده فعالیت شبکه بانکی است، اما وجود حدود ۶۰هزار متقاضی در انتظار، از شکاف میان حجم تقاضا و ظرفیت تأمین اعتبار حکایت دارد.