سرمربی تیم ملی نباید پروازی باشد/«معروف» بازیکن بزرگی بود، اما مسیر مربیگری متفاوت است

یک کارشناس والیبال با تأکید بر اینکه سرمربی تیم ملی نباید پروازی باشد، گفت: سرمربی تیم ملی والیبال باید مسابقات لیگ را از نزدیک دنبال کند و با بازیکنان، فرهنگ و شرایط والیبال کشور آشنایی داشته باشد، بنابراین باید بیش از گذشته روی مربیان داخلی سرمایهگذاری کنیم.
باقر سلیماننژاد کارشناس والیبال با اشاره به عدم تمدید قرارداد روبرتو پیاتزا با فدراسیون والیبال، اظهار کرد: روبرتو پیاتزا مربیای نیست که بتواند تیم ملی ایران را به المپیک برساند. وی نه از نظر روانشناسی و نه از لحاظ فنی و مربیگری نتوانست انتظارات را برآورده کند. به نظر میرسد فدراسیون نیز پس از بررسی عملکرد او به همین نتیجه رسیده است.
وی با اشاره به ویژگیهای سرمربی آینده تیم ملی والیبال ایران، تشریح کرد: سرمربی تیم ملی نباید مربی پروازی باشد. اگر قرار است از مربی خارجی استفاده کنیم، باید در ایران مستقر شود، مسابقات لیگ را از نزدیک دنبال کند و با بازیکنان، فرهنگ و شرایط والیبال کشور آشنایی داشته باشد. البته استفاده از مربیان ایرانی نیز میتواند گزینه مناسبی باشد؛ چراکه شناخت بیشتری از زبان، فرهنگ و ظرفیتهای لیگ ایران دارند.
این فیلسوف توسعهدهنده والیبال در اروپا ادامه داد: سرمربی تیم ملی والیبال باید علاوه بر دانش فنی، از توانایی روانشناختی بالایی برخوردار باشد. بازیکنان در سطح ملی تا حدود زیادی آماده هستند و وظیفه اصلی کادر فنی، ایجاد هماهنگی، آنالیز حریفان، شبیهسازی شرایط مسابقه در تمرینات و انتخاب بهترین نفرات است. به همین دلیل باید اردوهای کوتاهمدت و مستمر برگزار شود تا بازیکنان بهصورت مداوم ارزیابی شده و در نهایت بهترین ترکیب برای مسابقات انتخاب شود.
سلیماننژاد با تأکید بر ضرورت تدوین برنامه بلندمدت برای والیبال ایران، خاطرنشان کرد: سرمربی انتخابی باید برنامهای چهار یا هشتساله داشته باشد و مشخص کند که قرار است والیبال کشور به چه جایگاهی برسد. اکنون نتیجه مهم است و باید تحول اساسی در والیبال ایجاد شود و از ظرفیتهایی که در اختیار داریم بهدرستی استفاده کنیم.
لیگ قدرتمند، بازیکن باکیفیت میسازد
وی با تأکید بر اهمیت تقویت لیگ و توجه به استعدادیابی بعنوان یکی از مهمترین الزامات پیشرفت والیبال، تصریح کرد: تا زمانی که لیگ قدرتمندی نداشته باشیم، بازیکن باکیفیت نیز ساخته نخواهد شد. استعدادیابی باید به شکل دقیق، علمی و مدون انجام شود. در سراسر کشور استعدادهای زیادی وجود دارند که به دلیل مشکلات اقتصادی و شرایط کاری امکان ادامه فعالیت حرفهای ندارند. فدراسیون باید با برنامهریزی مناسب این ظرفیتها را شناسایی و حفظ کند. باید منطقهبندی شده و در مسابقات دائم تحت کنترل باشد.
این مربی بینالمللی والیبال با اشاره به رها شدن ردههای پایه در والیبال، اظهار کرد: یکی از مشکلات ما این است که بازیکنان پس از درخشش در ردههای نوجوانان و جوانان رها میشوند و برنامه مشخصی برای ادامه مسیر آنها وجود ندارد. باید برای بازیکنانی که در این ردهها قهرمان میشوند، برنامهریزی مستمر داشته باشیم تا بتوانند به تیم ملی بزرگسالان برسند. اینکه سالها در ردههای پایه قهرمان میشویم، اما در بزرگسالان به نتیجه مطلوب نمیرسیم، نشان میدهد در حفظ و پرورش استعدادها دچار مشکل هستیم.
سلیماننژاد با اشاره به ضرورت حمایت از بازیکنان در ابعاد مختلف، تأکید کرد: بازیکنی که سالها از زندگی خود برای ورزش و والیبال هزینه میکند، نباید در صورت مصدومیت یا بروز مشکل بدون حمایت رها شود. والیبال برای بسیاری از این افراد یک حرفه و مسیر زندگی است و باید از نظر اقتصادی، آموزشی و روانشناختی مورد حمایت قرار بگیرند. اگر بازیکن امنیت شغلی و آینده مشخصی نداشته باشد، نمیتوان انتظار داشت تمام تمرکز خود را روی ورزش بگذارد.
وی با اشاره به ضرورت سازماندهی بهتر فدراسیون والیبال، ادامه داد: باید مسابقات، اردوها، برنامههای تیم ملی و فعالیتهای استعدادیابی با نظم مشخصی دنبال شوند. همچنین لازم است گروههای پشتیبان قوی در کنار کادر فنی حضور داشته باشند تا مربیان صرفاً روی مسائل فنی و آمادهسازی تیم تمرکز کنند. سازماندهی، برنامهریزی، کنترل، هماهنگی و در نهایت تأمین بودجه پنج رکن اساسی موفقیت هستند و اگر یکی از این بخشها دچار مشکل باشد، کل برنامه به نتیجه نخواهد رسید.
ضرورت سرمایهگذاری بر مربیان داخلی والیبال
پاسور اسبق تیم ملی والیبال درباره انتخاب سرمربی خارجی برای تیم ملی، تصریح کرد: یک مربی نامدار خارجی که حاضر باشد چهار سال در ایران بماند و با وجود شرایط موجود، برای ساختن یک تیم هزینه و زمان صرف کند، وجود ندارد. چنین مربیانی در کشورهای خود امکانات و شرایط مناسبی دارند و حضور در ایران مستلزم سرمایهگذاری قابل توجهی از سوی فدراسیون است. بنابراین باید بیش از گذشته روی مربیان داخلی سرمایهگذاری کنیم.
وی افزود: مشکل اصلی ما نبود کار گروهی و استفاده نکردن از خرد جمعی در میان مربیان است. مربیگری بینالمللی صرفاً با کسب یک عنوان یا مدرک به دست نمیآید. مربی باید پلهپله پیشرفت کند، تجربه کسب کند، دانش خود را افزایش دهد و با زبان و فضای والیبال بینالمللی آشنا باشد. متأسفانه در برخی موارد روابط موجود جایگزین شایستهسالاری شده و این مسئله به ساختار مدیریتی ورزش آسیب میزند.
سلیماننژاد درباره احتمال حضور سعید معروف در جایگاه سرمربی تیم ملی والیبال، گفت: سعید معروف یکی از باهوشترین پاسورهای دوران خود بود و از نظر تکنیکی، تاکتیکی و بازیسازی بازیکن بسیار توانمندی محسوب میشد، اما باید توجه داشت که دوران مربیگری با دوران بازیکنی کاملاً متفاوت است.
وی با بیان اینکه طبق اعلام فدراسیون جهانی از هر هزار بازیکن، یک نفر مربی تیم ملی میشود، اظهار کرد: مربیگری نیازمند گذراندن مراحل مختلف و کسب تجربه است. یک مربی باید علاوه بر دانش فنی، در زمینه روانشناسی، بدنسازی، تغذیه، آنالیز و مدیریت تیم نیز آگاهی داشته باشد. همچنین باید بتواند یک کادر فنی قدرتمند تشکیل دهد و عملکرد اعضای آن را ارزیابی کند. مربی باید از جزئیات تمرینات و مسابقات آگاه باشد تا در صورت بروز مشکل بتواند تصمیم درست بگیرد.
این مربی بینالمللی والیبال با تأکید بر اهمیت تجربه در مربیگری، تأکید کرد: مربیگری صرفاً به دانش تئوری و سابقه بازیکنی محدود نمیشود. یک مربی باید شکست و پیروزی را تجربه کند، زیرا شکست، پیروزی تسویهشده است، در شرایط مختلف تصمیم بگیرد و بهمرور در مدیریت و سرمربیگری به پختگی برسد. برای مثال، تشخیص زمان مناسب تعویض بازیکن، شناخت بازیکنانی که در امتیازهای حساس تحت فشار قرار نمیگیرند و مدیریت شرایط دشوار مسابقه، از جمله مهارتهایی است که با تجربه به دست میآید.
سلیماننژاد با اشاره به لزوم تقویت لیگ برای ماندگاری بازیکنان، خاطرنشان کرد: ما بازیکنان بسیار خوبی در ایران داریم، اما متأسفانه بسیاری از آنها به دلیل مسائل اقتصادی و شرایط موجود راهی لیگهای خارجی یا شهرهای دیگر میشوند. باید شرایطی فراهم کنیم که بازیکنان بتوانند در لیگ داخلی فعالیت کنند و کیفیت مسابقات کشور افزایش پیدا کند. اگر لیگ، استعدادیابی، مدیریت و برنامهریزی بهدرستی تقویت شوند، میتوانیم از ظرفیتهای موجود والیبال ایران به شکل بهتری استفاده کنیم.



