خزان بمباران های سنتکام

در دو بُعد میدانی و سیاسی به مقایسه شرایط دشمن آمریکایی پیش از شروع جنگ رمضان و شرایط آن ها پیش از یک درگیری محتمل در آینده پرداختیم
ماههاست که تحلیلگران مطرحی مثل رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، و جان مرشایمر چهره شناخته شده نظریه پردازی روابط بین الملل، از شکست آمریکا در برابر ایران سخن می گویند و بسیاری نیز معتقدند که تداوم این جنگ می تواند موجب افزایش هزینه های سیاسی و اقتصادی برای کاخ سفید شود؛ موضوعی که خود را در شکست تاریخی جمهوری خواهان در انتخابات میاندورهای کنگره نیز نشان داد. با تمام این اوصاف، تکرار درگیری ها در محدوده جزیره قشم در کنار تداوم تحرکات نظامی دشمن در پهنه منطقه غرب آسیا، درمجموع می تواند حاکی از تداوم چشمداشت ترامپ به موفقیت یک کمپین نظامی دیگر در برابر ایران باشد. در ادامه به مقایسه شرایط دشمن پیش از جنگ رمضان با وضعیت امروز آن ها (پیش از یک درگیری احتمالی) در دو بُعد میدانی و سیاسی می پردازیم.
وضعیت سیاسی دشمن
پیش از جنگ رمضان: پیش از شروع جنگ رمضان، ترامپ در وضعیت سیاسی بسیار مستحکمی قرار داشت. به تازگی توانسته بود حکومت مادورو را در ونزوئلا سرنگون کند و او را کتبسته به آمریکا ببرد و نفت این کشور را هم در اختیار بگیرد. اولین رئیس جمهور تاریخ آمریکا بود که به تاسیسات هسته ای ایران بدون پرداخت هزینه اساسی حمله کرده بود. وضعیت نتانیاهو هم تقریبا مشابه ترامپ بود. هر چند روز یک بار در خاک سوریه عملیات می کردند و به تهدیدات خود درقبال مقاومت در لبنان، یمن و غزه ادامه می دادند. در سوی مقابل، ایران همچنان درحال بازیابی از
ناآرامی های سخت دی ماه بود، هرچند که تلاش ها در تهران برای تقویت ظرفیت های دفاعی کشور ادامه داشت. دشمن در چنین شرایطی اقدام به شروع تهاجم نظامی به ایران کرد و این کار را هم با ترور راس نظام و فرماندهان نظامی، با هدف فروپاشی نظام سیاسی کشور انجام داد.
وضعیت امروز: با گذشت حدود 260 روز از شروع تهاجم گسترده به ایران، نه تنها هیچ نشانه ای از پیروزی برای آمریکا به دست نیامده، بلکه هزینه های سیاسی و اقتصادی جنگ به طرز قابل توجهی افزایش یافته است که خود را در نتایج انتخابات کنگره آمریکا و کنست در سرزمین های اشغالی نشان داد. فشار حاصل از محدودیت های اقتصادی، اثر خود را در مقیاس جهانی نشان داده و وضعیت اروپا را به شدت متشنج کرده است؛ موضوعی که هزینه سیاسی مداخله احتمالی متحدان آمریکا در جنگ آینده را هم به صورت تصاعدی بالا می برد. از طرف دیگر مفاد تفاهم اسلام آباد در جهان، به عنوان سند شکست آمریکا که شخص ترامپ آن را امضا کرد، دیده شد. علاوه بر این موضوع، ایران با توسل به بند پنجم تفاهم نامه زمینه حقوقی برای تثبیت حاکمیت خود در تنگه هرمز را هم پیدا کرده و این موضوع به صورت کامل توسط عمده کشورهای منطقه هم پذیرفته شده است.
وضعیت دشمن در میدان
پیش از جنگ رمضان: آمریکایی ها در شرایطی حملات به ایران را آغاز کردند که همگی پایگاه ها و ادواتی که طی سال ها در منطقه مستقر کرده بودند، به صورت کامل عملیاتی بود. علاوه بر این ناوهای آمریکایی در منطقه حضور داشتند و حتی محدودیتی برای دریافت پشتیبانی از پایگاه ناوگان پنجم دریایی ارتش آمریکا در بحرین هم وجود نداشت. همچنین آمریکایی ها از ماه ها قبل برای جمع آوری داده ها و انتقال تجهیزات موردنیاز به پایگاه های منطقهایشان اقدام کرده بودند و با طیب خاطر یکی از بهترین زمان ها را از نظر شرایط آب و هوایی متناسب با اجرای حملات هوایی برای شروع جنگ انتخاب کردند.
وضعیت امروز: حملات ایران تقریبا به صورت کامل دارایی های باارزشی مثل رادارهای هشدار سریع و سامانه های پدافندی مثل تاد و پاتریوت را از بین برده و عمده توان عملیاتی پایگاه های آمریکایی در منطقه آسیب دیده یا نابود شده است. این وضعیت در پایگاه های نزدیکتر به ایران مثل کویت، بحرین، قطر و امارات بسیار وخیم تر هم هست. آمریکا همچنین مجبور به تخلیه تمام پایگاه های خود در عراق شده است. از طرف دیگر ارتش آمریکا با کاهش شدید ذخایر تسلیحات پیشرفته مواجه است که عملا دست آن ها را برای یک عملیات طولانی می بندد. از سوی دیگر به علت تغییر فصل، شرایط جوی ناپایدارتر می شود که علاوه بر ایجاد برخی محدودیت های عملیاتی در یک کمپین هوایی، نیاز به استفاده از تسلیحات پیشرفته هدایت ماهواره ای را افزایش می دهد و می تواند بحران تسلیحاتی آمریکا را تشدید کند. اما ایران فرصت کافی برای به روزرسانی سامانه های آفندی و پدافندی خود را داشته، محدودیت جغرافیایی برد موشک ها از سوی فرماندهی کل قوا برداشته شده و آمادگی لازم برای تشدید چندپله ای تنش ها ایجاد شده است.
سخن آخر
از نظر بسیاری از تحلیلگران ایده پیروزی در این جنگ، ماه ها قبل و پس از امضای تفاهم نامه اسلام آباد عملا شکست خورد. آن هم در شرایطی که آمریکا با شرایط زمینه ای بسیار مطلوب تری حملات خود را به ایران آغاز کرد. در همین مسیر نیز کم ریسک ترین گزینه پیش روی ترامپ، پذیرش شروط ایران و امید به مذاکرات هسته ای پس از آن است. درنهایت انتخاب اولیه میان بازگشت آمریکا به جنگ دوباره یا پذیرش شروط ایران، در پستوهای کاخ سفید و از حاصل درگیری داخلی اردوگاه جنگ طلبان به ریاست کوشنر و روبیو با اردوگاه ضدجنگ ونس رقم خواهد خورد؛ هر چند که تصمیم نهایی را ترامپ خواهد گرفت؛ فردی که اثبات کرده هیچ وقت فهم درستی از عقب نشینی و پذیرش شکست ندارد و امروز هم زخم شکست در انتخابات را بر سینه میراثش در کاخ سفید می بیند. ظاهرا ترامپ این قدر از نتایج انتخابات عصبی است که واکنش های عجیبش همچنان ادامه دارد و در آخرین پست صفحه مجازی اش نوشته : « آیا کسی واقعاً باور میکند که این «انتخابات» صادقانه بود؟»



