آتلانتیک: مردم آمریکا به ترامپ «نه» گفتند

دوران افول رئیسجمهور همهچیزخواه آمریکا آغاز شد
انتخابات میاندورهای آمریکا برای دونالد ترامپ صرفاً رقابتی بر سر کرسیهای کنگره نبود؛ او شخصاً این انتخابات را به آزمونی درباره عملکرد و جایگاه سیاسی خود تبدیل کرد. رئیسجمهور بارها از رأیدهندگان خواسته بود بهگونهای رأی بدهند که گویی نام او نیز در برگه انتخابات حضور دارد. اکنون، به روایت مجله آتلانتیک، آمریکاییها دقیقاً همین کار را کردند؛ با این تفاوت که نتیجه رأی آنها نه تأیید ترامپ، بلکه رد عملکرد او بود.
جاناتان لمیر، نویسنده آتلانتیک، در یادداشتی با عنوان «انکار» مینویسد ترامپ طی سالهای گذشته به چهره مسلط سیاست آمریکا تبدیل شده است؛ شخصیتی که پس از یک بازگشت انتخاباتی چشمگیر، بار دیگر به قدرت رسید و توانست سیاست داخلی و خارجی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار دهد. او روابط آمریکا با جهان را دستخوش تغییر کرد، قوانین و مناسبات سیاسی را بازنویسی کرد و شکافهای اجتماعی و سیاسی را عمیقتر ساخت. ترامپ در همه عرصهها حضور داشته و بخش مهمی از قدرت خود را نیز از همین تسلط بر فضای سیاسی و رسانهای به دست آورده است.
با این حال، انتخابات میاندورهای نشان داد که حضور فراگیر یک رئیسجمهور لزوماً به معنای برخورداری از حمایت پایدار رأیدهندگان نیست. ترامپ خود خواستار تبدیل انتخابات به همهپرسی درباره ریاستجمهوریاش شده بود؛ اکنون نتیجه انتخابات به توبیخی گسترده برای او تبدیل شده است.
کنگره در برابر ترامپ؛ آغاز محدودیتهای سیاسی
به نوشته آتلانتیک، دموکراتها در مسیر بازپسگیری مجلس نمایندگان قرار گرفتهاند و در صورت تداوم روند اعلام نتایج، امکان به دست گرفتن کنترل سنا را نیز دارند. چنین تغییری میتواند موازنه قدرت در واشنگتن را به شکل محسوسی تغییر دهد و ترامپ را با کنگرهای روبهرو کند که دیگر همراهی لازم برای پیشبرد برنامههای دولتش را فراهم نمیکند.
کنترل دموکراتها بر مجلس نمایندگان، در صورت تحقق، به این حزب امکان میدهد از ابزارهای نظارتی کنگره برای بررسی عملکرد دولت استفاده کند. قدرت احضار مقامها و تشکیل جلسات تحقیق و نظارت میتواند دولت ترامپ را در موقعیتی دشوار قرار دهد و زمینه بررسی تصمیمها و اقدامات آن را فراهم کند.
در چنین شرایطی، ترامپ با محدودیتی روبهرو خواهد شد که در دوره برخورداری از اکثریت همسو در کنگره کمتر با آن مواجه بود. رئیسجمهور برای پیشبرد دستور کار سیاسی خود ناچار خواهد شد با مجلسی تعامل کند که ممکن است بسیاری از برنامههای او را متوقف یا دستکم با مانع مواجه کند.
حزب جمهوریخواه؛ آیا دوران ترامپ به پایان نزدیک میشود؟
یکی از مهمترین نکات یادداشت آتلانتیک، احتمال آغاز روند فاصله گرفتن جمهوریخواهان از ترامپ است. نویسنده معتقد است حزبی که ترامپ طی سالهای گذشته آن را به تصویر و شباهت خود بازسازی کرده، ممکن است پس از این شکست انتخاباتی بهتدریج به فکر عبور از او بیفتد.
ترامپ در سالهای گذشته توانسته بود جمهوریخواهان را حول شخصیت و دستور کار سیاسی خود متحد کند و مخالفان درونحزبی را به حاشیه براند. اما شکست در انتخاباتی که خود آن را به آزمونی درباره میزان حمایت عمومی از ریاستجمهوریاش تبدیل کرده بود، میتواند پرسشهای تازهای درباره آینده این اتحاد ایجاد کند.
اگر جمهوریخواهان به این جمعبندی برسند که وابستگی سیاسی به ترامپ برای آنها هزینه انتخاباتی دارد، رقابت بر سر آینده رهبری حزب میتواند زودتر از موعد آغاز شود. با این حال، آتلانتیک تأکید میکند که شکست انتخاباتی بهتنهایی به معنای پایان فوری نفوذ ترامپ نیست.
زمان به سود ترامپ نیست
لمیر در عین تأکید بر پیامدهای سیاسی انتخابات، نسبت به دستکم گرفتن قدرت ترامپ هشدار میدهد. او همچنان رئیس قوه مجریه است، فرماندهی دستگاه اجرایی را در اختیار دارد و از اختیارات گسترده ریاستجمهوری، از جمله امکان صدور فرمانهای اجرایی، برخوردار است. توانایی ترامپ در جلب توجه رسانهها و تعیین دستور کار سیاسی نیز همچنان قابل توجه است. ترامپ پیشتر نیز از بحرانهای سیاسی متعدد عبور کرده و حتی پس از مواجهه با شکستها و فشارهای گسترده، توانسته است به صحنه قدرت بازگردد. بنابراین، نتیجه انتخابات میاندورهای را نمیتوان به معنای پایان فوری دوران ترامپ یا از دست رفتن تمام ابزارهای قدرت او دانست.
اما مسئله مهمتر، محدودیت زمانی ریاستجمهوری اوست. انتخابات ملی بعدی، انتخاباتی خواهد بود که جانشین ترامپ را مشخص میکند. بهتدریج رقابتهای سیاسی و رسانهای از شخص رئیسجمهور مستقر فاصله میگیرد و به سمت نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری آینده حرکت خواهد کرد. ترامپی که سالها توانسته بود مرکز ثقل سیاست آمریکا باشد، ممکن است با کاهش تدریجی توجه عمومی و رسانهای روبهرو شود.
هراس بزرگتر؛ بازگشت پروندههای گذشته
آتلانتیک در بخش دیگری از تحلیل خود به احتمال تغییر دولت در انتخابات ریاستجمهوری آینده و پیامدهای آن برای ترامپ اشاره میکند. به نوشته لمیر، در صورت پیروزی یک رئیسجمهور دموکرات، احتمال دارد وزارت دادگستری دولت آینده به بررسی اقدامات و پروندههای مربوط به چهار سال گذشته دولت ترامپ بپردازد؛ بررسیهایی که ممکن است خانواده، دوستان، نزدیکان و فعالیتهای تجاری او را نیز در بر بگیرد.
این احتمال میتواند یکی از نگرانیهای مهم ترامپ در سالهای پایانی حضورش در قدرت باشد. با این حال، نویسنده این مسئله را در قالب یک احتمال سیاسی مطرح میکند، نه تصمیمی قطعی یا اقدامی که از هماکنون انجام شده باشد.
شاید بزرگترین نگرانی ترامپ، نه صرفاً شکست در یک انتخابات، نه از دست دادن اکثریت کنگره و نه حتی مواجهه با تحقیقات احتمالی دولت آینده باشد؛ بلکه چیزی عمیقتر است: از دست دادن مرکزیت سیاسی و تبدیل شدن به چهرهای که دیگر همه تحولات آمریکا حول او نمیچرخد.



