شعله جنگ پشت در دیپلماسی؟

در شرایطی که با تشدید تحرکات دیپلماتیک در چند روز گذشته و شدت گرفتن فرایند تبادل پیام ها میان ایران و آمریکا، رسانه های مختلف با خوش‎بینی نسبی جریان تحولات را به سمت امکان حصول یک توافق جدید ارزیابی می کنند، این خوش‎بینی همراه با تلاش های گسترده واشنگتن برای پایین نگه داشتن قیمت نفت، آثار خود را نشان داده و نفت که تا همین یک هفته پیش در آستانه 120 دلار به ازای هر بشکه رسیده بود، روز گذشته به قیمت 100 دلار هم نزدیک شد. اما همزمان با این تحولات، جنوب ایران در بامداد روز سه شنبه شب پرتنشی را پشت سر گذاشت. ابتدا اخباری از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره قشم به گوش رسید. با فاصله کمی رسانه ها از انهدام دو نفتکش متخلف به علت برخورد با مین های انفجاری در تنگه هرمز خبر دادند. این در حالی بود که بنابر اعلام رسمی روابط عمومی سپاه پاسداران دو فروند پهپاد شناسایی آمریکایی از نوع MQM-170 در آسمان جنوب جزیره قشم، با اقدام سامانه‌های پیشرفته جنگ الکترونیک نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی زمین‌گیر شد که شمار پهپادهای به غنیمت گرفته شده از این نوع را به 4 فروند رساند. همزمان با این اتفاق، پنجاه و پنجمین فروند پهپاد پیشرفته MQ9 نیز توسط سامانه نوین پدافند پیشرفته هوافضای سپاه و تحت کنترل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور در آسمان شرق تنگه هرمز رهگیری و منهدم شد. علاوه بر این موارد رسانه ها ظهر روز گذشته نیز از انهدام دو فروند پهپاد انتحاری آمریکایی از نوع «لوکاس» (LUCAS) در آسمان بندرخمیر، با آتش پدافند رزمندگان سپاه امام سجاد(ع) استان هرمزگان، خبر دادند.

نظری به میدان نبرد

عمده تحرکات دشمن در تنگه هرمز و خلیج‎فارس مواردی هستند که به اسکورت کشتی های متخلف مربوط می شوند و از زمان شروع محاصره دریایی، دشمن در حال انجام آن هاست. البته در چند روز گذشته و به ویژه پس از بازدید میدانی فرمانده سنتکام از منطقه و در پی افزایش قابل توجه قیمت نفت، دشمن همزمان با تشدید تحرکات دیپلماتیکی نظیر سفرهای میانجیگران به ایران و نامه مستقیم ونس به دبیر شعام، نسبت به تشدید تحرکات نظامی در این منطقه اقدام کرده بود که عمده این تلاش ها در مواجهه با تاکتیک ها و آرایش جدید نیروهای مسلح در منطقه به شکست انجامید. با تمام این اوصاف، در یک ماه گذشته دشمن به تمرینات و تحرکات در حریم هوایی کشورهای سوریه، اردن و عراق ادامه داده و این در حالی است که پایگاه های آمریکایی شاهد تداوم پروازهای ترابری و لجستیکی نیز بوده اند. به این موارد حضور ناوگروه عملیاتی تئودور روزولت را هم که طبق برآوردها تا اواخر آبان ماه وارد منطقه عملیاتی سنتکام می شود، اضافه کنید.

ترامپ در تدارک عبور از ایستگاه انتخابات

در شرایطی که آخرین روز از برگزاری فرایند رای گیری در آمریکا فرارسیده است، ترامپ روز گذشته در آخرین تلاش های خود برای اثرگذاری بر انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا، ضمن تکرار ادعاهای موهوم خود درباره کنترل خاورمیانه، جنگ با ایران را یک جنگ واقعی ندانست و در این باره مدعی شد: من به دنبال کشتن مردم نیستم اما اگر مجبور شویم این کار را انجام خواهیم داد. رئیس جمهور آمریکا با اشاره به انتخابات آمریکا افزود: نتایج از آن چیزی که فکرش را می کنید، بهتر خواهد بود. همزمان با این گزافه گویی های ترامپ، سرلشکر رضایی در توئیتی پاسخ آمریکا به شروط ایران را قانع کننده ندانست و ادامه داد: آن‌ها باید کامل و صریح هفت شرط ایران را پاسخ داده و به آن عمل کنند؛ تنها در این صورت تنگه هرمز بازخواهد شد.

علاوه بر فاصله موجود میان مواضع طرفین که مورد اشاره دبیر شعام نیز قرار گرفته است، در تهران نیز بدبینی شدیدی وجود دارد مبنی بر این که احتمال دارد بلافاصله پس از خاتمه رای‌گیری در آمریکا، رفتار ترامپ و ونس تغییر پیدا کند و از دیپلماسی فاصله گیرند. این موضوع در کنار وضعیت حاکم بر میدان امکان تشدید تنش ها را در میان مدت بسیار بالا نگه می دارد و در چنین شرایطی افق رسیدن به یک توافق نیز رو به تیرگی می رود.