تقسیم امور منزل؛ مسئولیتی مشترک که نباید بر دوش یک نفر باشد
مسئولیت‌پذیری در انجام کارهای خانه فراتر از تقسیم فیزیکی وظایف است و به میزان مشارکت واقعی زوجین در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌ها بستگی دارد. وقتی اداره امور منزل به شکلی عادلانه تقسیم شود، بار ذهنی و فرسودگی ناشی از کارهای روزمره کاهش می‌یابد و صمیمیت و آرامش بیشتری در فضای خانواده شکل می‌گیرد.
دنیا تهران‌فر روانشناس با بیان اینکه زوجین اداره خانه را باید مسئولیت مشترک بدانند، نه وظیفه یکی از زوجین که دیگری گاهی در آن مشارکت می‌کند اظهار کرد: بهتر است همه امور، از برنامه‌ریزی و خرید تا نظافت و رسیدگی به فرزندان، با هم بررسی و بر اساس شرایط و توانایی‌های هر دو نفر تقسیم شوند. برای مثال، کسی که مسئول خرید است، خودش نیازهای خانه را بررسی کند و برای خرید برنامه‌ریزی کند، نه اینکه منتظر یادآوری همسرش بماند. تقسیم مسئولیت زمانی واقعی است که هر دو نفر برای فکر کردن، برنامه‌ریزی و انجام کارها احساس مسئولیت کنند و بار مدیریت دائمی بر دوش یک نفر نباشد.
این روانشناس تاکید کرد: وقتی مسئولیت‌های خانه برای مدت طولانی نابرابر تقسیم شوند، ممکن است احساس خستگی، نارضایتی و بی‌عدالتی در رابطه شکل بگیرد. فردی که دائماً باید به همه‌چیز فکر کند، ممکن است احساس کند زحماتش دیده نمی‌شود یا همسرش شرایط او را درک نمی‌کند. این احساس به‌تدریج می‌تواند به دلخوری، تعارض و کاهش صمیمیت منجر شود. همچنین وقتی بیشتر انرژی فرد صرف اداره خانه می‌شود، ممکن است فرصت و توان کمتری برای ارتباط عاطفی باقی بماند. بنابراین، تقسیم عادلانه مسئولیت‌ها فقط مسئله نظم خانه نیست، بلکه می‌تواند در کیفیت رابطه زوجین نیز نقش داشته باشد.
وی در خصوص اینکه استفاده از چک‌لیست‌های مشترک می‌تواند راهکاری برای تقسیم امور خانه باشد گفت: این ابزارها می‌توانند تصمیم‌های تکراری را کاهش دهند و بخشی از فشار ذهنی را کم کنند. برای مثال، تعیین روز مشخص برای خرید، برنامه غذایی ساده هفتگی یا تهیه فهرست مشترک از اقلام ضروری خانه باعث می‌شود لازم نباشد هر روز همه‌چیز از ابتدا بررسی شود.
این روانشناس ادامه داد: هدف از این برنامه‌ها، ساده‌تر کردن زندگی است، نه ایجاد قوانین سخت‌گیرانه بیشتر.
تهران‌فر با اشاره به اینکه بهتر است کارها را اولویت‌بندی کنیم؛ امور ضروری را در اولویت بگذاریم و کارهای غیرضروری را به زمان دیگری موکول کنیم افزود: برای مثال، می‌توان در روزهای پراسترس غذای ساده‌تری آماده کرد یا از مرتب بودن بی‌نقص خانه صرف‌نظر کرد. در کنار این موضوع، تقسیم دوباره مسئولیت‌ها اهمیت دارد؛ زیرا استراحت واقعی زمانی ممکن می‌شود که فشار کارها نیز کاهش پیدا کند.
وی اظهار کرد: اگر خستگی شدید و مداوم بر خواب، خلق یا عملکرد روزانه اثر گذاشته باشد، ارزیابی وضعیت جسمی و روانی هم ضروری است. گاهی برای بهتر اداره کردن زندگی، لازم نیست کارهای بیشتری انجام دهیم؛ بلکه باید یاد بگیریم بعضی کارها را ساده‌تر انجام دهیم، از انتظارات غیرضروری فاصله بگیریم و مسئولیت‌ها را منصفانه‌تر تقسیم کنیم.
